NÁMĚSTÍ JANA PALACHA 2, PRAHA 1

NOVÉ KNIHY: Apologie paměti

Księga Janion

red. Zbigniew Majchrowski i Stanisław Rosiek

(słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2007)

Vztah Mistra a Žáka je základním stavebním kamenem iniciačního románu. Starý a mladý, moudrý a dychtivý vědění, sebejistý a tápající: připomínají dvě strany jedné mince. I tak by se dal číst Kniha Janion. Kdo by ale dnes věřil v neměnnou a danou hierarchii Učitele a Učně? Žáci Marie Janion ano. Maria Janion (*1926) , profesorka Instytutu Badań Literackich a doktor honoris causa gdaňské univerzity, patří mezi přední polské literární vědce, soustředila se především na romantismus  (mj. monografie Gorączka romantyczna, Romantyzm i egzystencja, Romantyzm i historia) a tzv. feministickou nebo ženskou literaturu  (Kobiety i duch inności). V roce 2006 u příležitosti svých 80. narozenin obdržela speciální cenu Kreator Kultury v rámci udělování Paszportů Polityki. Za knihu Niesamowita słowiańszczyzna byla letos nominována na Nike. Právě loni, kdy slavila své kulaté výročí, vznikl nápad vydat knihu složenou ze vzpomínek, polemik, komentářů a glos jejích žáků, doktorandů i přátel. Nakonec se jich sešlo čtyřicet pět. Zbigniew Majchrowski a Stanisław Rosiek ve vstupním slovu shrnuli společný záměr: „Wychodząc z założenia, że idee żyją tylko wtedy, gdy uczestniczą w dialogu, oczekiwaliśmy od autorów Księgi odniesienia się do jakichś słów zapisanych lub wypowiedzianych przez Jubilatkę. Oczekiwaliśmy na wypowiedzi o różnej wadze: fundamentalne, syntetyczne i przekrojowe, sięgające generaliów, ale też na drobne odniesienia do jakiejś jednej myśli czy jednego stwierdzenia Marii Janion. (…) Prosiliśmy, by wszyscy autorzy rozpoczynali swoje wypowiedzi od wyraźnego ustosunkowania się do wybranego i przywołanego fragmentu (na przykład: "Najważniejsza dla mnie myśl Marii Janion to..." albo "Nigdy nie zgodzę się z tezą Marii Janion, że..."). Następujący dalej tekst - o charakterze polemiki, krytyki, rewizji, komentarza, glosy, inspiracji... - powinien uzasadniać wyrażoną na wstępie afirmację lub negację.“

 

Z textů:

 

Anna Janko:

„Janion była dla swych studentów eliksirem i trucizną zarazem, wielozłożonym podłożem, na którym dojrzewały młode duszyczki, wybuchowym paliwem, dzięki któremu wystartowały w nowy, niezbyt wspaniały świat młode umysły. Jakże miałabym teraz wypruć z materii tamtej rzeczywistości pojedynczą nitkę i snuć ją ot tak, jakby zjawisko Janion było tłem mojej młodości?“

 

Jerzy Pilch: Pani Profesor Marii Janion na osiemdziesiąte urodziny:

Aby uwierzyć w istnienie ośmiornicy, trzeba ją zobaczyć na własne oczy.Aby uwierzyć w istnienie Marii Janion, trzeba czytać jej książki. (…) Jak się czyta Marię Janion, trudno uwierzyć w jej istnienie. Trudno uwierzyć w taką wszechstronność z tak radykalną subiektywnością połączoną; w taką donośność - tak osobistym i tak prywatnym głosem wypowiadaną.“

 

Více zde

 

Jurij Andruchowycz, Andrzej Stasiuk: Moja Europa. Dwa eseje o Europie zwanej Środkową

(Czarne, Wołowiec 2007)

Esej Jurije Andruchoviče přeložila Lidia Stefanowska

 

Kniha Moje Evropa není žádnou svěží novinkou, jedná se již o třetí vydání těchto dvou esejí o Střední Evropě (poprvé v roce 2000). Přesto stojí za naší pozornost, jelikož nakladatelství Czarne, které vede Stasiuk se svou ženou, se Střední Evropě systematicky věnuje a vydává zajímavé texty nejen polských autorů. I v této knize kromě Poláka Andrzeje Stasiuka najdeme druhý hlas, Ukrajince Jurije Andruchoviče. Oba se pokusili popsat svojí Střední Evropu a srovnání přístupů nám řekne mnohé o obou autorech i možnostech, jak vidět kulturní území, které se už snažili definovat Milan Kundera nebo Danilo Kiš. Andrzej Stasiuk zůstal věrný poetice cesty, jak ji známe z Jadąc do Babadag (česky Cestou přes Babadag). Tentokrát ovšem cestuje jen po starých mapách a hranicích bývalého rakousko-uherského impéria. Geografie se mu ale proměňuje v úvahy o pevnosti hranic, významu Západu a Východu a pocitu Středu. Andruchovič se vrátil ke svým kořenům a Střední Evropu se snaží číst skrze svou rodinu a její historie. Proti paměti geografické stojí paměť genealogická. Oba autory spojuje kromě roku narození (1960) i koketování s poezií, pozdější přechod k próze a pověst rozhněvaných mladých mužů. Ve čtyřiceti letech se „na objednávku“ zamysleli nad Střední Evropou…

 

Více zde.

Jarosław Bytner: „Środkowowschodnie rewizje” Jurija Andruchowycza i „Dziennik okrętowy” Andrzeja Stasiuka

 

Lucie Kněžourková

17. 12. 2007

zpět

Polský institut
Studentská rada
Stránky jsou provozovány
za finanční podpory Studentské rady
Studentského fondu FF UK
a Polského institutu.

Stránky vznikly za finanční podpory
Semináře středoevropských studií
ÚSVS FF UK. Všechna práva vyhrazena.
Programátor: © Marekzprahy 2006
Grafik: © Faxim 2006
Celkem 909807 návštěv, dnes zatím 115 (2 online).