NÁMĚSTÍ JANA PALACHA 2, PRAHA 1

NOVÉ KNIHY: Varšavské Povstání v komiksových bublinách

Antologia komiksu o Powstaniu Warszawskim „44”

Red. Przemysław „Trust” Truściński

(Muzeum Powstania Warszawskiego, 2007)

 

28. srpna představil na půdě Muzea Varšavského Povstání jeho ředitel Jan Ołdakowski Antologii komiksu o Varšavském Povstání „44“. „Muzeum Powstania Warszawskiego zaprosiło do pracy nad antologią o Warszawie 1944 roku młode pokolenie rysowników oraz scenarzystów. Do projektu włączyło się grono znakomitych twórców – prawdziwy „dream team” polskiego komiksu a redaktorem artystycznym całego przedsięwzięcia został Przemysław „Trust” Truściński. Komiks jako gatunek literacko-plastyczny, równolatek kina, stał się znakomitą szansą do artystycznej wypowiedzi o Powstaniu w zróżnicowany stylistycznie sposób. W albumie znajdą Państwo nowele oparte na archiwalnych materiałach, relacjach i wspomnieniach Powstańców, jak również baśniowe i filozoficzne rozważania o doświadczeniu zagłady i walki o wolność. Przede wszystkim jednak antologia jest wyrazem emocji młodego pokolenia, którego dziadkowie – Powstańcy – to właśnie warszawscy „super-bohaterowie”.“

 

Antologie vyšla k 63. výročí Povstání. Toto číslo na nás může působit nedůležitě, ale nenechme se mýlit - právě 63 dní se Varšava bránila. Sedmnáct komiksových příběhů představuje dvouměsíční boj o opravdu různorodě. Objevují se známé i zapomenuté epizody a hrdinové, různé techniky i interpretační přístupy. Nejlepší kreslíři si pohrávali s formou tradičního válečného komiksu nebo stereotypním vnímaním komiksu jako obrázků pro děti. Vydání knihy předcházela soutěž, nejúspěšnější práce pak byly zařazeny do vzniklé antologie. Muzeum Varšavského Povstání si nápad se soutěží vypůjčilo od vydavatelství Print Partner, které pořádá podobná klání už od roku 2005 a nejlepší díla vycházejí každoročně pod názvem Epizody Powstania Warszawskiego. Kvalita této publikace má však sestupnou tendenci – nekvalitní papír často doprovází i méně podařená díla. Antologia „44” díky autoritě MPW, větší propagaci v médiích (partnerem byla Gazeta Wyborcza) i finančním možnostem přetáhla vydavatelství Print Partner řadu autorů a lépe působí i výsledná grafická podoba. Umělecký komiks zkrátka potřebuje barvu a křídový papír.

 
Jak naznačil Ołdakowski, Antologie má Povstání přiblížit zejména pro mladším čtenářům (knihu ovšem doprovází doporučení „Vhodné pro čtenáře od 15 let“) , kteří si často k vlastenectví a mučednické národní historii hledají cestu obtížně. Ač ředitel mluví o dědečcích-superhrdinech, v hodnocení organizace a načasování Povstání často zaznívají kritické hlasy. Zkáza hlavního města a likvidace inteligence i celé generace Kolumbů jsou pro část mladých Poláků moc vysoký účet za národní hrdost. Dnes si s Povstáním spojují hlavně patos státnických projevů a kladení věnců na pomníky. Proto může být komiks autentickou a životnou formou, která Povstání ukáže ne jako shluk dat a čísel v hodinách dějepisu, ale skrze osudy živých a skutečných lidí, kterým bylo okolo dvaceti let a kromě bojů v ulicích prožívali své první lásky a spory, plánovali budoucí život, kterého se pak často nedožili, psali básně, zpívali svoje písně a měli i svou módu, své idoly a nepřátele. I proto snad může mladší ročníky oslovit víc než podobné komiksy s tematikou národní historie jako 1956: Poznański Czerwiec (Zin Zin Press, 2006) o dělnických stávkách za „Chleba a svobodu“, dějiny hnutí Solidarity Solidarność - 25 lat: nadzieja zwykłych ludzi (Zin Zin Press, 2005) nebo komiks o mučednické smrti kněze Popiełuszka Ks. Jerzy Popiełuszko: cena wolności (Zin Zin Press, 2005). Varšavského Povstání je stále tématem číslo jedna a každá další generace se s ním vyrovnává po svém. Komiksy představují trochu stravitelnější ochutnávku polské historie, než návštěva Muzea PW ve Varšavě, které je pro cizince až příliš velkým soustem.

 

Monika Małkowska (Rzeczpospolita): Komiksy o Powstaniu dobrze uczą historii

 

„Moim zdaniem Powstanie Warszawskie w popkulturowej wersji wcale nie razi. Fabuły na ogół zostały przedstawione zwięźle, choć nierzadko ubarwiają je elementy fantasy. A niektóre ilustracje mogłyby posłużyć za projekty plakatów: mają wymiar symboli. W ogóle na więcej komplementów zasługują rysunki niż koncepcje scenariuszowe. Jasne, że nie wszystkie zamieszczone w albumie prace reprezentują ten sam poziom. Zdarzają się ewidentne chałtury; niektóre wizje rażą naiwnością; pojawiają się zapożyczenia z wojenno-sensacyjnych filmów niewysokich lotów; śmieszy nadużywanie onomatopeicznych efektów w rodzaju: bam, k-chak, trrrt, dup.“

 

 

Julia Pańków (GW): Powstanie w wersji pop

 

„Większość twórców woli skupić się na codzienności niż na hasłach. Szukają wspólnoty ze zwykłym człowiekiem i próbują odpowiedzieć na pytanie: 'Co bym zrobił w ich sytuacji?'. 'To były kozaki, takich ludzi już nie ma. My tylko ogonki przed nimi skulić i szacuneczek' - mówi Truściński. Cywile są tak samo ważni jak żołnierze. Raczej Białoszewski niż Baczyński. (…) Czy coś łączy młodych zafascynowanych Powstaniem? Zasada numer jeden: unikać patosu, moralizatorstwa. W tekstach z kultowej płyty sprzed dwóch lat 'Powstanie Warszawskie' bydgoskiej grupy Lao Che prędzej trafimy na przekleństwo niż pojęcia takie jak honor i ojczyzna. 'Co tam u was? - Jest spokojnie jak na wojnie, tu pierdolnie, tam pierdolnie i znów spokojnie'. Jak można trafniej skomentować brak radzieckiej pomocy: 'Druzja, skurwysyny, nie przyszliście'. W tej płycie jest wszystko: strach, ironia, wisielczy humor, ale też poczucie fatum i gotowość na śmierć: 'Anioły, bierzta mnie' - kończy się jedna z piosenek Lao Che. Punkowe rytmy trafiły do młodzieży, ale na koncertach bawili się też kombatanci. Zasada numer dwa: nie ma miejsca na ocenę. Twórcy nie chcą wiedzieć, czy Powstanie miało sens. Za to chętnie posługują się sformułowaniem 'ikona popkultury', a o powstańcach mówią 'kozacy' albo 'supermeni'.“

 

Příběhy z Antologie a jejich tvůrci:

 

„Pałacyk Michla”, Benedykt Szneider, Michał Wójcik
„Za garść dolarów”, Łukasz Mieszkowski
„Na szczęście”, Rober Adler, Tobiasz Piątkowski
„Zmartwychpowstanie”, Jacek Frąś, Grzegorz Janusz
„X1 przeciw goliatom”,Tomasz Niewiadomski
„Telefon”, Krzysztof Ostrowski, Dennis Wojda
„Schőnheit”, Jakub Rebelka, Rafał Betlejemski
„Ocalenie Niobe“, Przemysław Truściński, Tomasz Kołodziejczak
„Lawa”, Rafał Gosieniecki, Gene Kowalski
„Bohaterowie”, Berenika Kołomycka, Grzegorz Janusz
„Jacek i Marianna”, Marek Oleksicki, Alex Kłoś, Tomasz Kwaśniewski
„Przez Kampinos na Starówkę”, Agata „Endo” Nowicka, Jacek Staniszewski
„63 dni”, Adrian Madej, Barbara Seidler
„Tajne przejście”, Irek Konior, Grzegorz Janusz
„Śnieg”, Ernesto Gonzales, Rafał Skarżycki
„Pod gołym niebem”, Sylwia Restecka, Joanna Sanecka
„Chleb i sól”, Krzysztof Gawronkiewicz, Grzegorz Janusz

 

Zdroj: Instytut Książki

Opis komiksů a ukázky

Epizody Powstania Warszawskiego

GW: Powstanie '44 w komiksie

 

-lk-

03. 09. 2007

zpět

Polský institut
Studentská rada
Stránky jsou provozovány
za finanční podpory Studentské rady
Studentského fondu FF UK
a Polského institutu.

Stránky vznikly za finanční podpory
Semináře středoevropských studií
ÚSVS FF UK. Všechna práva vyhrazena.
Programátor: © Marekzprahy 2006
Grafik: © Faxim 2006
Celkem 909807 návštěv, dnes zatím 115 (2 online).