NÁMĚSTÍ JANA PALACHA 2, PRAHA 1

Spor o kánon aneb Co se bude číst v polských školách?

V Polsku se rozhořely spory o tzv. kanon lektur, tedy povinnou četbu školní mládeže. Seznam titulů, který připravuje Ministerstwo Edukacji Narodowej, je závazný pro základní i střední školy. Už tak nepříliš oblíbený ministr školství Roman Giertych se stal terčem kritiky spisovatelů, literárních kritiků a publicistů. Ozvali se také učitelé, knihovníci a knihkupci i sami čtenáři. Gazeta Wyborcza 31. 5. oznámila, že podle návrhu ministerstva mají z kánonu zmizet autoři jako Witold Gombrowicz, Witkacy nebo Herling-Grudziński, ze seznamu světové literatury pak Dostojevskij, Kafka a dokonce i Goethe. Ministr Giertych prohlásil informace za nepravdivé, celý seznam je prý ještě otevřený a teprve čeká na veřejnou diskusi. Tvrdí také, že za návrhy stojí učitelé z celé země. Svůj osobní vkus představil ministr v rozhovoru pro polské rádio. Kdyby si měl vybrat mezi Potopou (část Trilogie Henryka Sienkiewicze o švédských nájezdech na Polsko) a Trans-Atlantykem Witolda Gombrowicze, rozhodl by se pro první z nich. Kromě Potopy by se podle Giertycha měly povinnou četbou stát také W Pustyni i w Puszczy, Krzyżacy a Quo Vadis. „To są cztery podstawowe książki, które stanowią archetyp, absolutny, ścisły kanon kultury i które wycięto z kanonu lektur za czasów rządów Unii Wolności i SLD“. Nesmí chybět ani knihy Jana Pawła II., nejen jeho vlastní, ale také ty, které pojednávají o životě Papeže-Poláka. Ministr propaguje také kontroverzního spisovatele Dobraczyńského, protože „byl přeložen do více jazyků než Gombrowicz“. Pozitivní je snad jen rozšíření kánonu o knihy Ryszarda Kapuścińského nebo Wiesława Myśliwského. Že by se měl ministr ještě zamyslet nad sebou i kánonem, potvrzují fatální chyby, které se v seznamu vyskytly. Například autorství Obrany Sokratovy je připisováno místo Platóna jeho žáku Aristotelovi. Po škrtech Giertycha budou možná polští školáci Kafku považovat už jen za ptáka čeledi krkavcovitých.

 

O změnách v kánonu

 

Wisława Szymborska

 

„Sądzę, że minister Giertych ma ogromne poczucie humoru, jeśli w miejsce Conrada, Kafki, Gombrowicza, Herlinga-Grudzińskiego czy Dostojewskiego proponuje Dobraczyńskiego, który daje jedynie słuszną odpowiedź na wszystkie dylematy nurtujące tamtych pisarzy. Żeby było jeszcze śmieszniej, proponowałabym tutaj dodać przywiązanego do wartości chrześcijańskich ks. Bakę, który doskonale zastąpi Goethego, i na dokładkę „Nowe Ateny“ ks. Benedykta Chmielowskiego, jako kompendium wiedzy o świecie.“

 

Prof. Jerzy Jarzębski

 

„Tym razem sprawa wygląda znacznie poważniej, bo ekipa ministra Giertycha postanowiła wykastrować program z klasycznych dzieł literatury światowej, wprowadzając w zamian teksty, które, z paroma wyjątkami, do klasyki, nawet polskiej, nie należą. Szczególnie skandalicznie wygląda tu obecność aż trzech książek Dobraczyńskiego, który do kanonu historii literatury nie zaliczał się nigdy, był za to autorem przynależnym politycznie do prawicy.“

 

Adam Michnik

 

„Pogratulować ministrowi jego przemyślanej selekcji. Niech cały świat wie, że polska dziatwa nie powinna czytać książek Gombrowicza - tego nihilisty narodowego i moralnego o podejrzanych skłonnościach erotycznych. Pewno z tych samych powodów przypisał minister „Obronę Sokratesa“ Arystotelesowi, choć jej autorem był Platon. Ale minister wie, co robi. Platon podobno był gejem.“

 

Andrzej Stasiuk

 

„Uważam, że Roman Giertych powinien zająć się hodowlą kur. W żadnym wypadku nie należało mu powierzać pieczy nad wychowaniem dzieci i młodzieży. To, co wyprawia w Ministerstwie Edukacji, to jest jakaś zootechnika - teraz uprawiana dodatkowo za pomocą odpowiednio spreparowanej listy lektur. Dzieciarnia ma być umundurowana i zdyscyplinowana, ma mieć odpowiednio rozwinięty instynkt stadny oraz bać się obcych. Potem, gdy już trochę podrośnie, powinna jak najszybciej łączyć się w pary, by bez straty czasu na duperele zająć się rozmnażaniem. I nie mają tu sensu żadne merytoryczne dyskusje: Giertych niech maca kury i tyle.“

 

Zdroj: Gazeta Wyborcza

Podrobnosti najdete na portálu GW na stránce věnované povinné četbě.

 

-lk-

01. 06. 2007

zpět

Polský institut
Studentská rada
Stránky jsou provozovány
za finanční podpory Studentské rady
Studentského fondu FF UK
a Polského institutu.

Stránky vznikly za finanční podpory
Semináře středoevropských studií
ÚSVS FF UK. Všechna práva vyhrazena.
Programátor: © Marekzprahy 2006
Grafik: © Faxim 2006
Celkem 924371 návštěv, dnes zatím 150 (4 online).