NÁMĚSTÍ JANA PALACHA 2, PRAHA 1

2011: Rok Czesława Miłosze

V roce 2011 si připomeneme stoleté výročí narození polského spisovatele Czesława Miłosze, nositele Nobelovy ceny za literaturu. Ředitel Instytutu Książki Grzegorz Gauden se obrátil na maršálka polského parlamentu Bronisława Komorowského se žádostí o oficiální vyhlášení roku 2011 rokem Czesława Miłosze.

 

Obsah prohlášení:

 

„Apel do parlamentów Polski, Litwy i Stanów Zjednoczonych w sprawie ogłoszenia roku 2011 Rokiem Czesława Miłosza”

 

Szanowni Państwo, Parlamentarzyści Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Litwy i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej!

 

W 2011 roku upłynie sto lat od narodzin Czesława Miłosza. W opinii międzynarodowej krytyki, jak i współczesnych mu poetów, jego dzieło to jedno z najbardziej znaczących zjawisk światowej literatury.

 

W swojej twórczości Miłosz przekraczał granice gatunków i języków. Obcował z całą tradycją poetycką - od współczesnych sobie poetów amerykańskich poprzez Daleki Wschód aż po Biblię, którą przez wiele lat tłumaczył. Światowe uznanie zdobył już  w 1951 roku wydanym we Francji tomem esejów „Zniewolony umysł“ - dogłębną analizą przemian historycznych ówczesnej Europy, jedną z najważniejszych książek XX wieku.

 

Światowe uznanie twórczości Czesława Miłosza podkreślały kolejno liczne nagrody, takie jak: Nagroda Guggenheima, doktorat honoris causa Uniwersytetu Michigan w Ann Arbor, Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Neustadta oraz Berkeley Citation - najwyższe odznaczenie Uniwersytetu Kalifornijskiego, czy wreszcie przyznana przez Akademię Szwedzką za całokształt twórczości w 1980 roku Literacka Nagroda Nobla.

 

Miłosz był spadkobiercą, komentatorem i orędownikiem wielkiej tradycji polsko-litewskiej. Jak pisał Tomas Venclova: „W XX stuleciu Czesław Miłosz okazał się tym dla poezji i kultury polskiej, kim w XIX stuleciu był Adam Mickiewicz. (…) Obaj - Mickiewicz i Miłosz - byli wygnańcami, obaj zdobyli sławę światową jeszcze za życia, obaj wybitnie przyczynili się do wyzwolenia obu narodów dawnej Rzeczypospolitej z pęt tyrańskich reżimów. (…) Historyczne pojednanie Polski i Litwy po ciężkich przejściach dwudziestowiecznych byłoby nie do pomyślenia bez Miłosza“.

 

Miłosz przekroczył granice polsko-litewskiego matecznika, by stać się jednym z najważniejszych poetów i myślicieli świata w ogóle. Jego głos od początku był uniwersalny, ale w przeciwieństwie do głosów brutalnie stłumionych, rozbrzmiewał donośnie dzięki USA, które dla niego i wielu stały się ostoją wolności w XX wieku. Jak pisał Edward Hirsch: „Wiersze Czesława Miłosza krążą w krwiobiegu poezji nie tylko polskiej, lecz także amerykańskiej. W każdym okresie swojego rozwoju Miłosz ofiarował nam model poetyckiej – ludzkiej – prawości i powagi. Zdumiewające jak wielu sprawom dwudziestego wieku zdecydował się stawić czoło, jak wiele z nich przyswoić, jak wiele piękna wycisnął ze skrwawionych obszarów tego stulecia“.

 

Leszek Kołakowski po śmierci Miłosza powiedział: „…chociaż Jego krytyka bywała ciężka i narażała Go na niechęci, to w jego postawie względem ludzi widoczna była zawsze wspólnota z cierpieniem wszystkich“. Twórczość Miłosza wciąż pozostaje żywa i czytana. Należy dołożyć szczególnych starań, by przybliżyć dzieło poety przede wszystkim nowym pokoleniom, w szczególności zaś w tych krajach, które uważał za swoje ojczyzny.

Zwracam się zatem z propozycją, by rok 2011 został ogłoszony Rokiem Czesława Miłosza wspólnie przez parlamenty Republiki Litwy, Rzeczypospolitej Polskiej i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.


Grzegorz Gauden
Dyrektor Instytut Książki

 

Zdroj: Instytut Książki

 

-red-

02. 09. 2009

zpět

Polský institut
Studentská rada
Stránky jsou provozovány
za finanční podpory Studentské rady
Studentského fondu FF UK
a Polského institutu.

Stránky vznikly za finanční podpory
Semináře středoevropských studií
ÚSVS FF UK. Všechna práva vyhrazena.
Programátor: © Marekzprahy 2006
Grafik: © Faxim 2006
Celkem 865157 návštěv, dnes zatím 325 (2 online).